सान फ्रान्सिस्को / एनभिडिया (Nvidia), माइक्रोसफ्ट (Microsoft), मेटा (Meta), र आईबीएम (IBM) लगायतका विश्वविख्यात अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूले खुला स्रोत (Open-Source) आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स मोडलहरूको पक्षमा एकबद्ध भई नीतिनिर्माताहरू तथा सांसदहरूसामु सार्वजनिक अपिल गरेका छन्। शक्तिशाली एआई प्रविधिमाथि कसको नियन्त्रण रहने र यसको नियमन कसरी गर्ने भन्ने विषयमा व्यावसायिक र राजनीतिक वृत्तमा तीव्र बहस चलिरहेका बेला टेक दिग्गजहरूले खुला एआई मोडलहरूको प्रवर्धनका लागि संयुक्त कदम चालेका हुन्। सामाजिक सञ्जाल ‘X’ मा जारी गरिएको तथा दुई दर्जनभन्दा बढी कम्पनी र संस्थाहरूले हस्ताक्षर गरेको संयुक्त पत्रमा एनभिडियाका सीईओ जेन्सेन हुआङले सांसदहरूलाई प्रतिस्पर्धालाई कुण्ठित गर्ने वा नवप्रवर्तनलाई विदेशतर्फ धकेल्ने गरी खुला मोडलहरूमाथि असामयिक तथा अप्रत्याशित प्रतिबन्ध नलगाउन आग्रह गर्नुभएको छ।
ओपनएआई (OpenAI) र एन्थ्रोपिक (Anthropic) जस्ता कम्पनीहरूद्वारा नियन्त्रित बन्द स्रोत (Closed-Source) मोडलहरूको बढ्दो लागत र कडा प्रतिबन्धहरूप्रति सिलिकन भ्यालीका व्यावसायिक नेताहरूले असन्तोष व्यक्त गर्दै आएका छन्। माइक्रोसफ्ट र पालान्टिर (Palantir) का सीईओहरूले ग्राहकहरूले आफ्नै डेटा सेन्टरभित्र सञ्चालन गर्न सक्ने खुला स्रोत मोडलहरूले एआईको खर्च नियन्त्रण गर्न मद्दत पुर्याउने तर्क गरेका छन्। साथै, हालै एआई कोडिङ प्लेटफर्म ‘हगिङ फेस’ (Hugging Face) माझ भएको साइबर आक्रमणविरुद्ध सुरक्षाका लागि बन्द मोडलहरूमा साइबर सुरक्षासम्बन्धी प्रयोगको सीमा तोकिएका कारण चिनियाँ खुला स्रोत मोडल प्रयोग गर्नुपरेको दृष्टान्तले पनि खुला मोडलको आवश्यकतालाई थप पुष्टि गरेको छ।
उता, पछिल्ला एआई साइबर आक्रमण र सुरक्षा जोखिमबाट सशङ्कित अमेरिकी सांसदहरूले एआई मोडलहरूका लागि ‘किल स्विच’ (Kill Switch) अनिवार्य गर्ने कानुन प्रस्ताव गरेका छन् भने डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकी बन्द प्रविधिको चोरी गरेको आरोपमा चिनियाँ खुला स्रोत मोडल निर्माताहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाउने विचार गरिरहेको छ। प्रविधि चोरीका यी चासोहरूलाई स्वीकार गर्दै टेक कम्पनीहरूले व्यापक र कडा प्रतिबन्धहरू लगाउनुको साटो लक्षित कानुनी र व्यावसायिक ढाँचामार्फत समाधान खोजिनुपर्ने तर्क गरेका छन्। केवल बन्द मोडलहरूमा मात्र निर्भर रहनु आफैँमा सुरक्षित नरहेको र खुला मोडलहरूले अनुसन्धानकर्ता तथा डेभलपरहरूको बृहत् समुदायलाई एआईको व्यवहार परीक्षण गर्न, कमजोरीहरू पहिचान गर्न र सुरक्षा उपायहरू विकसित गर्न अवसर दिने संयुक्त पत्रमा स्पष्ट पारिएको छ।
