सप्तरी, ३२ असार
असारको अन्तिम साता परेको अविरल वर्षा र त्यसले निम्त्याएको बाढीका कारण सप्तरी जिल्लामा कृषि क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। एक महिनासम्म चलेको मुख्य रोपाइँको याम सकिनै लाग्दा आएको यो प्राकृतिक विपत्तिले एक हजार ११४ बिघाभन्दा बढी क्षेत्रफलमा लगाइएको धानबाली र रोपाइँका लागि तयारी अवस्थामा रहेको खेतमा गम्भीर असर पुर्याएको छ। यो क्षतिले जिल्लाको समग्र कृषि उत्पादनमा यस वर्ष नकारात्मक असर पर्ने देखिएको छ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) सप्तरीले उपलब्ध गराएको प्रारम्भिक तथ्याङ्क अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा करिब ७५४.८३ हेक्टर अर्थात् एक हजार ११४ बिघा क्षेत्रफलमा धानखेती प्रभावित भएको छ। गत असार २७ गते रातिदेखि निरन्तर भइरहेको भीषण वर्षाका कारण खोलानाला र नहरमा पानीको बहाव अकल्पनीय रूपमा बढ्न गएको थियो। जसका कारण विभिन्न स्थानमा तटबन्ध कटान भयो र सयौं हेक्टर धानबाली डुबानमा पर्न गयो।
स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले आ-आफ्नो क्षेत्रमा भएको क्षतिको यथार्थ विवरण सङ्कलन गर्न सुरु गरेका छन्। सप्तकोशी नगरपालिकाका प्रमुख कृष्णप्रसाद ढकालका अनुसार नगरका विभिन्न वडाहरू हुँदै बग्ने टेंगरा खोलामा पानीको सतह अत्यधिक बढ्दा वडा नं. २ र ४ मा मात्रै करिब ५० बिघा क्षेत्रफलमा धानको बीउबाली र रोपाइँका लागि तयारी अवस्थामा रहेको खेतमा क्षति पुगेको छ। यसैगरी, कञ्चनरूप नगरपालिका–९ का वडा अध्यक्ष रामसुन्दर यादवले रोघनाथपुर क्षेत्रमा सुनेरी खोलाको बाढीले करिब ३० बिघा क्षेत्रफलमा लगाइएको धानको बीउबाली डुबानमा पारेको जानकारी दिनुभएको छ।
जिल्लाका अन्य स्थानीय तहमा पनि डुबान र पानी निकासको समस्या उत्तिकै गम्भीर देखिएको छ। बोदेबरसाइन नगरपालिकाका प्रमुख आतेशसिंह यादवका अनुसार वडा नं. १, ३, ४, ५ र ७ मा पानी निकासको उचित व्यवस्था नहुँदा करिब ३५ बिघा क्षेत्रफलमा धानखेतीमा क्षति पुगेको छ। सबैभन्दा बढी क्षति छिन्नमस्ता गाउँपालिकामा रेकर्ड गरिएको छ। गाउँपालिका अध्यक्ष विद्यानन्द चौधरीले वडा नं. २, ३, ४, ५ र ६ मा पानी निकासको समस्या उत्पन्न हुँदा करिब ८०० बिघा क्षेत्रफलमा लगाइएको धानबाली पूर्ण रूपमा डुबानमा परेको पुष्टि गर्नुभएको छ। यस्तै, हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाका प्रमुख वीरेन्द्र माझीका अनुसार वडा नं. ८ मा करिब १०० बिघा क्षेत्रफलमा रोपाइँका लागि तयारी अवस्थामा रहेको खेत डुबानमा परेको छ। नगरको वडा नं. ११ मा वर्षाका कारण सडक भत्किए पनि तत्काल मर्मतसम्भार गरिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो।
प्राकृतिक विपत्तिका साथै मानवीय कारणले पनि क्षति बढाएको पाइएको छ। राजविराज नगरपालिका–११ मा कोशी पम्प नहरको तटबन्ध कटान भएपछि करिब १०० बिघा क्षेत्रफलमा लगाइएको र रोपाइँका लागि तयारी अवस्थामा रहेको धानखेती प्रभावित भएको स्थानीय किसान सचिदानन्द यादवले गुनासो गर्नुभयो। जिल्लाभर निरन्तर वर्षा जारी रहे थप क्षेत्रफलमा क्षति बढ्न सक्ने भन्दै स्थानीय तहहरूले जोखिमयुक्त क्षेत्रको अनुगमनलाई तीव्र बनाएका छन्। मुख्य बालीमै क्षति पुगेपछि किसानहरू चिन्तित बनेका छन् र उनीहरूले तत्काल डुबानको निकास, तटबन्ध मर्मत तथा क्षतिको यथार्थ विवरण सङ्कलन गरी राहत र क्षतिपूर्तिको व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। वर्षाका कारण खेतहरू जलमग्न भएपछि धानको बीउबाली नष्ट हुनुका साथै रोपाइँका लागि तयारी अवस्थामा रहेका खेतसमेत प्रभावित हुँदा यस वर्ष खाद्यान्न संकट निम्तिने भय किसानहरूमा छाएको छ।
