बागलुङ / बालबालिकाको सर्वाङ्गीण बौद्धिक, मानसिक तथा शारीरिक वृद्धि विकासका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिने आयुर्वेदिक औषधि ‘स्वर्णबिन्दु प्राशन’ खुवाउने अभियान बागलुङमा निकै प्रभावकारी देखिएको छ। धौलागिरि आयुर्वेद अस्पतालले सञ्चालन गरेको यस विशेष स्वास्थ्य अभियान अन्तर्गत बागलुङ र छिमेकी जिल्ला पर्वतका गरी कुल ५ हजार ८ सय २८ जना बालबालिकालाई सफलतापूर्वक ‘स्वर्णबिन्दु प्राशन’ खुवाइएको छ। चालु आर्थिक वर्षको गत असोज महिनादेखि सुरु भएको यस अभियानमा नयाँ र पुराना गरी हालसम्म उल्लेख्य संख्यामा बालबालिकाहरू समेटिएका हुन्। अस्पतालले गत असोज २9 गते एकैदिन ४ सय ६३ जना बालबालिकालाई यो औषधि खुवाएर अभियानको औपचारिक उद्घाटन गरेको थियो।

धौलागिरि आयुर्वेद अस्पतालका निमित्त प्रमुख डा. कमल विक्रम पौडेलका अनुसार अभियानको मुख्य लक्ष्य बागलुङ जिल्लाभरका सबै बालबालिकालाई समेट्ने रहे तापनि हालसम्म अधिकांश बागलुङ नगरपालिका क्षेत्रकै बालबालिकाहरूले यो आयुर्वेदिक औषधिको लाभ लिएका छन्। पूर्ण रूपमा प्राकृतिक र आयुर्वेदिक विधिबाट तयार पारिने भएकाले यस औषधिको कुनै पनि नकारात्मक वा सह-असर (साइड इफेक्ट) नरहेको र स्वादिलो हुने भएकाले बालबालिकाहरूले पनि यसलाई निकै मिठो मानेर खाने गरेका छन्। यो औषधिको प्रभावकारिता र महत्त्व बुझेर बागलुङका रैथाने अभिभावकहरू मात्र नभई छिमेकी जिल्ला पर्वतबाट समेत गाडी नै रिजर्भ गरेर अभिभावकहरू आफ्ना सन्तानलाई ‘स्वर्णबिन्दु प्राशन’ खुवाउन अस्पताल आउने गरेको डा. पौडेलले जानकारी दिनुभयो।

विशेष गरी एक वर्ष पूरा भई पाँच वर्षसम्मका बढ्दो उमेरका बालबालिकाहरूलाई यो विशिष्ट औषधि खुवाइने गरिन्छ। नेपाली परम्परागत ज्योतिषीय पात्रो अनुसार प्रत्येक महिना आउने विशिष्ट ‘पुष्य नक्षत्र’ (तृष्य नक्षत्र) को पवित्र दिन पारेर मात्र यो औषधि खुवाउनुपर्ने विशेष आयुर्वेदिक शास्त्रीय मान्यता र परम्परा रहेको छ। नेपालमा अघिल्लो वर्ष परीक्षण (नमुना) का रूपमा देशका केही सीमित स्थानमा मात्र यो सेवा सुरु गरिएको भए तापनि बागलुङमा भने गत असोजदेखि नै औपचारिक र व्यवस्थित अभियानका रूपमा यसलाई अघि बढाइएको हो। बालबालिकाको प्रारम्भिक उमेरमै मानसिक क्षमता सुदृढ बनाउन सहयोगी सावित हुने यस औषधिका लागि अस्पतालले हरेक २8 दिनमा आउने पुष्य नक्षत्रको दिन पारेर नियमित रूपमा औषधि खुवाउने कार्यतालिका नै सार्वजनिक गरी सेवा प्रवाह गरिरहेको छ।

स्वास्थ्य सेवाको विस्तारसँगै धौलागिरि आयुर्वेद औषधालयलाई गत असार महिनादेखि औपचारिक रूपमा अस्पतालमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। अस्पतालमा रूपान्तरण भएपश्चात् गण्डकी प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयले अस्पतालको सङ्गठन तथा व्यवस्थापन सर्वेक्षण (ओएनएम) समेत स्वीकृत गरिसकेको छ। नयाँ स्वीकृत दरबन्दी अनुसार अब अस्पतालमा चार जना विशेषज्ञ चिकित्सकसहित कुल २९ जना स्वास्थ्यकर्मीहरूको स्थायी दरबन्दी सुनिश्चित भएको छ। दरबन्दी बमोजिमका विशेषज्ञ डाक्टर र कविराज लगायतका प्राविधिक स्वास्थ्यकर्मीहरू कार्यक्षेत्रमा आउनासाथ अस्पतालले अझ पूर्ण र सुदृढ रूपमा विशिष्टीकृत सेवा प्रदान गर्ने निमित्त प्रमुख डा. पौडेलले विश्वास दिलाउनुभयो। हाल अस्पतालबाट आयुर्वेदिक रूपमा उत्पादित विभिन्न औषधि तथा चूर्णहरू नागरिकलाई निःशुल्क वितरण भइरहेको छ भने आगामी दिनमा शल्यक्रिया नगरी क्षीरसूत्र विधिबाट निको हुने पाइल्स (अर्श), फिसर र फिस्टुला (भगन्दर) जस्ता कष्टकर रोगहरूको आधुनिक आयुर्वेदिक उपचार पद्धतिसमेत सुरु गर्ने अन्तिम तयारीमा अस्पताल जुटिरहेको छ।