काठमाडौँ / नेपाल सरकारले कृषि क्षेत्रको मुख्य आवश्यकताका रूपमा रहेको रासायनिक मलको आपूर्तिमा यस वर्ष उल्लेखनीय प्रगति भएको जनाएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरण अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को असार २४ गतेसम्म देशमा कुल ५ लाख ६१ हजार ४९३ दशमलव ८५ मेट्रिकटन रासायनिक मल आपूर्ति भइसकेको छ। सरकारले चालु वर्षका लागि राखेको वार्षिक ६ लाख मेट्रिकटन रासायनिक मल आपूर्तिको महत्त्वाकांक्षी राष्ट्रिय लक्ष्यको तुलनामा यो आपूर्ति परिमाण करिब ९४ प्रतिशत हो। विगतका वर्षहरूमा खेतीको मुख्य सिजनमै मलको चरम अभाव हुने गरेकामा यस वर्ष समयमै भएको वैदेशिक आपूर्तिले किसानहरूलाई ठूलो राहत मिलेको मन्त्रालयको दाबी छ।

यस वर्ष रासायनिक मल खरिद गरी देशभित्र सहज आपूर्ति सुनिश्चित गर्नका लागि सरकारले २८ अर्ब ८२ करोड १४ लाख रुपियाँको ठूलो बजेट विनियोजन गरेको थियो। सोही बजेट परिचालन मार्फत गत असार २४ गतेसम्म मात्रै ४ लाख ९१ हजार ३०० मेट्रिकटन रासायनिक मल खरिदका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण सार्वजनिक टेण्डर (बोलपत्र) प्रक्रियाहरू सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेका छन्। मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म तोकिएका दुई प्रमुख सरकारी आपूर्ति कम्पनीहरूमार्फत ३ लाख २७ हजार ५७९ दशमलव ८० मेट्रिकटन युरिया, २ लाख ३ हजार ४२६ दशमलव ३० मेट्रिकटन डीएपी तथा ३० हजार ४८७ दशमलव ७५ मेट्रिकटन पोटास देशमा भित्रिइसकेको छ, जसले गर्दा धान रोपाईंको मुख्य सिजनमा मलको मौज्दात सन्तुलित रहन सहयोग पुगेको हो।

वितरण र भण्डारणको अवस्थालाई हेर्दा असार २४ गतेसम्म देशभरका सरकारी गोदामहरूमा ९२ हजार ५९२ दशमलव ३५ मेट्रिकटन रासायनिक मल सुरक्षित रूपमा मौज्दात अवस्थामा रहेको थियो। उक्त मौज्दात परिमाणभित्र ४९ हजार १०४ दशमलव ३० मेट्रिकटन युरिया, २४ हजार १२ दशमलव ८५ मेट्रिकटन डिएपी र १९ हजार ४७५ दशमलव २० मेट्रिकटन पोटास रहेको छ। यस्तै, अघिल्लो आर्थिक वर्षको बचत मौज्दातसमेत समावेश गरी समीक्षा अवधिसम्म देशभरी कुल ५ लाख १८ हजार २७८ दशमलव ५५ मेट्रिकटन रासायनिक मल किसानहरूमाझ बिक्री भइसकेको छ। जसमध्ये ३ लाख ७ हजार १६ दशमलव ६० मेट्रिकटन युरिया, १ लाख ९२ हजार ९३१ दशमलव १५ मेट्रिकटन डिएपी र १८ हजार ३३० दशमलव ८० मेट्रिकटन पोटास किसानहरूले खरिद गरेका छन् भने बाँकी २८८ दशमलव ७५ मेट्रिकटन मल हाल बाह्य मार्गबाट ढुवानी भई भन्सार तथा गोदामतर्फ आउने क्रममा रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।