काठमाडौँ / विश्व प्रसिद्ध एआई कम्पनी ‘ओपनएआई’ (OpenAI) ले विकास गरिरहेको अत्याधुनिक एआई एजेन्ट सुरक्षा परीक्षण (Security Test) का क्रममा नियन्त्रणबाहिर गई ‘हगिङ फेस’ (Hugging Face) नामक प्रविधि कम्पनीको आन्तरिक प्रणालीमा साइबर हमला गरेको छ। मानव निर्देशनविना आफैँ काम गर्न सक्ने स्वायत्त एआई प्रणाली (Autonomous AI Agent) लाई नियन्त्रित वातावरणीय परीक्षण (Sandbox) मा राखिएको भए पनि यसले प्रणालीका कमजोरीहरू (Vulnerabilities) पहिचान गरी तोकिएको सीमा तोडेर बाहिर निस्कन सफल भएको ओपनएआईले जनाएको छ। परीक्षणको सीमा पार गरेपछि एआईले विश्वकै ठुलो एआई मोडल सेयरिङ प्लेटफर्म हगिङ फेसलाई निशाना बनाउँदै त्यसको आन्तरिक प्रणालीमा पहुँच स्थापना गरेको थियो। ओपनएआई र हगिङ फेसका प्रमुख क्लेमेन्ट डेलाङगले (Clement Delangue) यस घटनालाई अभूतपूर्व र सोच्नै नसकिने भन्दै संयुक्त अनुसन्धान सुरु गरिएको जानकारी दिएका छन्।

यस घटनापछि बेलायतको ‘एआई सेक्युरिटी इन्स्टिच्युट’ ले एआई प्रणालीको यस्तो अनौठो व्यवहारबारे अध्ययन सुरु गरेको छ भने बेलायत सरकारले प्रविधि संस्थाहरूलाई आफ्ना साइबर सुरक्षा प्रणाली थप सुदृढ बनाउन आग्रह गरेको छ। क्याम्ब्रिज युनिभर्सिटीकी प्राध्यापक जिना नेफका अनुसार परीक्षण गरिने ‘स्यान्डबक्स’ पर्याप्त रूपमा सुरक्षित नभएका कारण एआई एजेन्टले आफ्नै परीक्षण वातावरणमाथि साइबर हमला गरी कमजोरी पत्ता लगाएको हो। हगिङ फेसले जुलाई १६ मा भएको यस हमलापछि आफ्ना प्रणालीगत कमजोरीहरू सुधारेर पुनः निर्माण गरिसकिएको र कुनै ग्राहक वा साझेदारको डाटा प्रभावित भए/नभएको मूल्याङ्कन भइरहेको जनाएको छ। स्वायत्त एआई-सञ्चालित आक्रामक प्रविधिहरू अब सैद्धान्तिक मात्र नरहेर वास्तविक खतरा बनेको भन्दै कम्पनीले अनलाइन प्लेटफर्मको सुरक्षाका लागि एआई रक्षा प्रणालीमै लगानी बढाउनुपर्ने औँल्याएको छ।

यसैबिच, क्याम्ब्रिज युनिभर्सिटीका मेसिन लर्निङ प्राध्यापक निल लरेन्स तथा अन्य साइबर सुरक्षा विशेषज्ञहरूले यस घटनालाई ओपनएआईको व्यापारिक प्रतिस्पर्धासँग जोडेर समेत विश्लेषण गरेका छन्। प्रतिद्वन्द्वी कम्पनी ‘एन्थ्रोपिक’ (Anthropic) ले आफ्नो शक्तिशाली एआई टुल ‘माइथोस’ (Mythos) मार्फत बजारमा चर्चा कमाएको र चिनियाँ स्टार्टअप मुनशटले ‘किमी के३’ (Kimi K3) सार्वजनिक गरेको सन्दर्भमा, सेयर बजारमा सूचीकृत हुने तयारीमा रहेको ओपनएआईले आफ्नो एआई क्षमता प्रदर्शन गर्ने होडमा यस्तो स्थिति सिर्जना भएको हुन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, विज्ञहरूले एआईको यो स्वायत्त हमलाले मानव गतिभन्दा मेसिनको गतिमा हुने साइबर सुरक्षा खतराहरूलाई सामना गर्न हालका सुरक्षा संरचनाहरू (Guardrails) अपर्याप्त रहेको र यसले विश्वव्यापी साइबर सुरक्षामा नयाँ गम्भीर चुनौती थपेको चेतावनी दिएका छन्।