काठमाडौँ / स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले देशमा स्वदेशी औषधी उत्पादनलाई थप सुदृढ र व्यावसायिक बनाउने विशेष उद्देश्यका साथ सरकारी स्वामित्वको नेपाल औषधी लिमिटेडबाट आगामी दुई वर्षभित्र ३६ प्रकारका अत्यावश्यक औषधीहरू उत्पादन गर्ने वृहत् तयारी गरेको छ। यो लक्ष्य हासिल गर्नका लागि मन्त्रालय र नेपाल औषधी लिमिटेडबीच द्विपक्षीय समझदारीपत्र (MoU) गर्ने औपचारिक प्रक्रियालाई द्रुत गतिमा अघि बढाइएको मन्त्रालयले जनाएको छ। हालको अवस्थामा नेपाल औषधी लिमिटेडबाट केवल ११ प्रकारका अत्यावश्यक औषधीहरू मात्र व्यावसायिक रूपमा उत्पादन भइरहेका छन्।
मन्त्रालयले तय गरेको आगामी चरणको योजनाअनुसार अब आम नागरिकमा बढी देखिने उच्च रक्तचाप (ब्लड प्रेसर) र मधुमेह (सुगर) लगायतका विभिन्न दीर्घरोगका औषधीहरूसमेत नेपाल औषधी लिमिटेडकै प्लान्टबाट उत्पादन गर्ने योजना रहेको छ। यस नयाँ उत्पादन कार्यका लागि आवश्यक पर्ने वैज्ञानिक अनुसन्धान तथा विकास (R&D), प्रयोगशालामा गुणस्तर परीक्षण, आधिकारिक उत्पादन अनुमति लिने कार्य र आवश्यक प्राविधिक तयारीहरूलाई मन्त्रालयले तीव्रता दिनेछ। मन्त्रालयले यस महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि आवश्यक बजेट व्यवस्थापन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ भने सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूमा आवश्यक पर्ने अत्यावश्यक औषधीहरूको आपूर्तिमा स्वदेशी उत्पादनलाई नै पहिलो प्राथमिकता दिने विशेष नीति अवलम्बन गर्ने तयारी गरेको छ।
यो समझदारी पूर्ण रूपमा कार्यान्वयनमा आएपछि सरकारी अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाहरूका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण औषधीको खरिद प्रक्रिया स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय र नेपाल औषधी लिमिटेडबीच अत्यन्तै सहज, नियमित र संस्थागत प्रणालीमार्फत हुने कानुनी व्यवस्था मिलाइनेछ। यसबाट सरकारी खरिद प्रणाली थप पारदर्शी र प्रभावकारी बन्नुका साथै नेपाल औषधी लिमिटेडबाट उत्पादित औषधीको सुनिश्चित उपयोग हुने र बजार विस्तारमा समेत ठुलो टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाल औषधी लिमिटेडबाट उत्पादन हुने सबै प्रकारका औषधीहरूको गुणस्तर राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार नै उच्च र सुरक्षित सुनिश्चित गरिने मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ। मन्त्रालयका अनुसार यो ऐतिहासिक पहलले स्वदेशी औषधी उद्योगको प्रवर्द्धन गर्ने, औषधीमा नेपालको आत्मनिर्भरता अभिवृद्धि गर्ने, विदेशी आयातमा रहेको परनिर्भरतालाई न्यूनीकरण गर्ने तथा आम नागरिकलाई गुणस्तरीय र सुलभ मूल्यमा अत्यावश्यक औषधीहरूको नियमित उपलब्धता सुनिश्चित गर्ने सरकारको दीर्घकालीन लक्ष्यलाई सशक्त रूपमा अघि बढाउने विश्वास लिइएको छ।
