सुस्ता / पश्चिम नवलपरासीको ऐतिहासिक एवं भौगोलिक रूपमा संवेदनशील सुस्ता क्षेत्रमा सञ्चालित एकीकृत नदी व्यवस्थापन तथा बाढी नियन्त्रणको कार्यले वर्षौंदेखि कटान र डुबानको भयावह जोखिम झेल्दै आएका स्थानीय बासिन्दाहरूमा नयाँ आशा र उत्साह जगाएको छ। सङ्घीय सरकारको विशेष लगानीमा द्रुत गतिमा सञ्चालन भइरहेको यस महत्त्वपूर्ण आयोजनाले छोटो अवधिमै उल्लेखनीय भौतिक प्रगति हासिल गरेपछि स्थानीयले यस पटकको मनसुन र भविष्यमा आउने बाढीबाट हुने सम्भावित खतरा निकै कम हुने अपेक्षा राखेका छन्। सिँचाइ तथा जलस्रोत व्यवस्थापन आयोजना चितवनमार्फत करिब १२ करोड रुपियाँको लागतमा यो गौरवमय आयोजना अगाडि बढाइएको हो। यस आयोजना अन्तर्गत सुस्ता क्षेत्रको अति जोखिमयुक्त करिब एक किलोमिटर लम्बाइमा नदी नियन्त्रणका पक्की र भरपर्दा संरचनाहरू निर्माण भइरहेका छन्।

आयोजनाका प्रमुख डा. नारायणप्रसाद सुवेदीले सुस्ताको विशिष्ट भौगोलिक अवस्था र नारायणी नदीको जटिल प्रकृतिलाई मसिनो गरी अध्ययन गरेर विशेष प्राविधिक विधि अपनाई निर्माण कार्यलाई द्रुत गतिमा अघि बढाइएको जानकारी दिनुभयो। उहाँका अनुसार आयोजनाको प्राविधिक टोली, कार्यरत कर्मचारीहरू र स्थानीय सुस्ताबासीबीचको मजबुत समन्वय तथा सहकार्यका कारण अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि काम प्रभावकारी रूपमा सम्पन्न भइरहेको छ। नदीको अत्यधिक गहिराइ, पानीको तीव्र बहाब र बर्खायामको सुरुवाती समयका कारण निर्माण कार्य प्राविधिक रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण भए तापनि आवश्यक आधुनिक प्रविधि र उच्च सावधानी अपनाएर ढुङ्गा तथा कंक्रिटका बलिया संरचनाहरू ठड्याइएको छ। यस आयोजना अन्तर्गत छदेखि सात मिटरभन्दा बढी गहिरो नदी किनारमा नदीको प्रवेगलाई थेग्न सक्ने गरी जगैदेखि पक्की संरचना निर्माण गरिएको कार्यालयले जनाएको छ।

विगतका वर्षहरूको तुलनामा यस पटक मन्त्रालय र आयोजना कार्यालयबाट भएको नदी व्यवस्थापनको काम निकै प्रभावकारी, गुणस्तरीय र वैज्ञानिक देखिएको स्थानीय बासिन्दा रवीन्द्र जयसवालले बताउनुभयो। अर्की स्थानीय लैला बेगमले पनि यस नदी नियन्त्रण आयोजनाले सुस्ताबासीमा लामो समयपछिको वास्तविक सुरक्षा अनुभूति बढाएको उल्लेख गर्नुभयो। उहाँका अनुसार प्राविधिक र मजदुरहरूले दिनरात नभनी खटेर गरेको निर्माण कार्यले गाउँ नै बगाउने बाढीको त्रास कम हुनुका साथै सीमावर्ती क्षेत्रका उत्पीडित स्थानीयमा सरकारप्रतिको भरोसा र विश्वास पनि ह्वात्तै बढाएको छ। आयोजनाका अनुसार प्राविधिक टोलीले निर्माण अवधिभर स्थानीयस्तरमै क्याम्प खडा गरेर निरन्तर रूपमा कामको सुपरिवेक्षण गरेको थियो। सुस्ता क्षेत्रमा बर्सेनि हुने नदी कटान र बाढीका कारण सयौँ बिघा खेतीयोग्य जमिन तथा सिंगो मानव बस्ती नै जोखिममा पर्दै आएका थिए। यस पटक वैज्ञानिक ढङ्गले निर्माण गरिएका यी नदी नियन्त्रण संरचनाले दीर्घकालीन रूपमा भूमि कटान रोक्न र बाढीको जोखिम न्यूनीकरण गरी सुस्ताको भूगोल रक्षा गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने विश्वास लिइएको छ।