नेपालले अबको दुई साताभित्र कोभिसिल्ड खोप उपलब्ध गराइदिन भारत सरकारमार्फत तथा प्रत्यक्ष रूपमा पनि खोप उत्पादक सेरम इन्स्टिच्युटसँग आग्रह गरेको छ । करिब १२ हप्ताअघि पहिलो डोज लगाएका १३ लाख नेपाली नागरिकको अवस्थालाई मानवीय रूपमा ध्यान दिन भन्दै नेपालले भारतसँग निरन्तर लबिङ गरेको छ । पछिल्लोपटक भारतीय उद्योग वाणिज्यमन्त्री पियूष गोयलमार्फत नेपालले भारत सरकारसँग खोपबारे छलफल गरेको छ ।
भारतीय अनलाइन पत्रिका द प्रिन्टले उच्च सरकारी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित गरेको समाचारअनुसार भारतले साउन दोस्रोदेखि तेस्रो साताबाट नेपाल, बंगलादेश, भुटान र श्रीलंकामा खोप निर्यात खुला गर्ने भनेको छ । यद्यपि खोप निर्यात खुला गर्ने विषयमा भारत सरकारले औपचारिक रूपमा केही बोलेको छैन । प्रिन्टका अनुसार भारतले अरू मुलुकलाई नभएर छिमेकमा उसको सर्वोत्तम प्राथमिकतामा परेका नेपालसहितका मुलुकलाई मात्रै खोप निर्यात गर्ने जनाएको छ । अगस्ट महिनासम्म भारतले ४० प्रतिशत जनसंख्यालाई खोप लगाइसक्ने लक्ष्य लिएको छ । त्यसपछि भारतले पुनः खोप निर्यात गर्ने जनाएको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार भारतले खोपमैत्रीअन्तर्गत गत जनवरीदेखि अप्रिलसम्म ६६ लाख डोज खोप ९० भन्दा बढी मुलुकलाई दिइसकेको छ ।
नेपालले त्यसवेलासम्म ढिलो हुने भन्दै पहिलो डोज खोप लगाएका वृद्धवृद्धाहरूको अवस्थालाई मानवीय रूपमा लिइदिन र खरिद गरेको १० लाख डोज खोप कम्तीमा उपलब्ध गराइदिन कूटनीतिक प्रयास तीव्र पारेको छ । सरकारी स्रोतका अनुसार दिल्लीस्थित नेपाली राजदूत निलाम्बर आचार्यले पछिल्लोपटक शुक्रबार भारतीय उद्योग तथा वाणिज्यमन्त्री पियूष गोयलसँग भिडियो कल कन्फरेन्समार्फत खोप उपलब्ध गराइदिन आग्रह गरेका थिए । भारतीय मन्त्री गोयलले नेपाललाई खोप उपलब्ध गराउन आफ्नोतर्फबाट प्रयास गर्ने आश्वासन दिएका थिए । उनले नेपाललाई समयमै मल उपलब्ध गराउन सहजीकरण गर्नेसमेत बचन दिएका थिए ।
खोपप्रति प्रधानमन्त्रीको चासो
प्रधानमन्त्री केपी ओलीनिकट स्रोतका अनुसार शुक्रबारै गोयलले भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस जयशंकरसँग नेपालको खोप मागबारे टेलिफोनमा छलफल गरेका छन् । ‘भारत सरकारले सक्दो मद्दत गर्ने आश्वासन दिएको छ, प्रधानमन्त्री आफैँले खोपका विषयमा चासो व्यक्त गरिरहनुभएको छ,’ प्रधानमन्त्रीनिकट स्रोतले भन्यो । भारतको मन्त्रिपरिषद्मा गोयल नेपालप्रति नरम नेता मानिन्छन् । यसबारे भारतीय विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरूसँग दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीले समन्वय गरिरहेका छन् भने परराष्ट्र मन्त्रालयको दक्षिण एसिया डिभिजनले पनि भारतको उत्तरी डिभिजनसँग ताकेता गरिरहेको छ ।
नेपालले भारतबाट २४ लाख ४८ हजार डोज कोभिसिल्ड खोप ल्याएको छ । नेपालले ११ लाख डोज खोप भारत सरकारको अनुदान, तीन लाख ४८ हजार डोज खोप कोभ्याक्सअन्तर्गत हो भने १० लाख डोज खोप सेरम इन्स्टिच्युटसँग खरिद गरेर ल्याएको हो । सेरमले नेपाललाई गत मार्चमै खोप उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाए पनि सुरुमा खोप उत्पादन गर्ने कच्चा पदार्थ अभावका कारण उत्पादन नै हुन नसकेको जवाफ दिएको थियो । भारतमा कोरोनाको दोस्रो लहर व्यापक भएपछि भारतले खोप निर्यातमा रोक लगाएको थियो । भारतले उसका नागरिकलाई हाल दैनिक ८० लाख डोज खोप लगाउन थालेको छ ।
